Archief

Archive for december, 2010

Mijn goede voornemen

december 30, 2010 Plaats een reactie

Ik heb vele goede voornemens, niet alleen bij de jaarwisseling. Ik heb ook goede voornemens in soorten en maten. Sommige hebben betrekking op relaties, andere op mijn gezondheid. Op dit weblog onthul ik bij deze mijn goede voornemen wat betreft de bestudering van het Oude Testament: ik ga nu eindelijk eens serieus werk maken van mijn commentaar op het boek Rechters. Tot op heden heb ik slechts omtrekkende bewegingen gemaakt in de vorm van overzichten en detailstudies. Ik ga nu werken aan het boek voor de serie Historical Commentary of the Old Testament. Een stimulans daarbij is dat ik dit jaar recht heb op studieverlof. Dat moet ik dan wel nog zien te regelen.

Verder verschenen er op de valreep van dit jaar nog twee artikelen van mijn hand over Rechters:

  • The Book of Judges as a Late Construct‘, in: L. Jonker (ed.), Historiography and Identity: (Re)formulation in Second Temple Historiographic Literature (The Library of the Bible / Old Testament Studies 534), New York 2010, 15-28.
  • History and Prophecy in the Book of Judges‘, in: B. Becking, L. Grabbe (eds), Between Evidence and Ideology: Essays on the History of Ancient Israel Read at the Joint Meeting of the SOTS and OTW, Lincoln july 2009 (OTS 59), Leiden 2010, 185-198.

Dat gaat om lezingen die ik eerder tijdens conferenties in Auckland (international SBL meeting 2008) en Lincoln gehouden heb. Ze bevatten enige overlap. Ik begin mij zelf dus te herhalen. Hoogste tijd om tot een afronding te komen.

Categorieën:over de Bijbel

Bijbelse geschiedenis herverteld

december 29, 2010 Plaats een reactie

Deze maand presenteerde Cees Houtman zijn nieuwe boek over de weergave van Bijbelse verhalen in kinderbijbels, catechisatieboekjes en prentenbijbels: Bijbelse geschiedenis herverteld: Woord en Beeld – Vraag en antwoord (Uitgeverij Groen, Heerenveen). Op 17 december 2010 was er een minisymposium aan gewijd. Daar was ook Jan Greven aanwezig. Later schreef hij er ook nog een mooi stuk over in Trouw.

Houtman geeft op de van hem bekende wijze een zeer gedetailleerd en zo volledig mogelijk overzicht van het vele materiaal dat hij (samen met zijn vrouw) heeft verzameld. Na een uitputtende beschrijving van alles wat hij in handen kreeg geeft hij voorbeelden van de manier waarop Bijbelverhalen werden herverteld aan de hand van o.a. het verhaal van de geboorte van Mozes in Exodus 2:1-10. Toen ik het boek in handen kreeg ging ik direct op zoek naar hoe men zich de kleine Mozes voorstelde. Er staat namelijk in vers 2 dat zijn moeder hem mooi (Hebreews: tov) vond. Wat moet je daarbij denken? Is dat niet iets wat iedere moeder van haar kind vindt? Of zit er meer achter?

Het is intrigerend wat er in kinderbijbels allemaal van gemaakt wordt. Een kleine bloemlezing: ‘zo’n lief kereltje’, ‘heel mooi, wonderlijk mooi voor zo’n klein ding’, ‘een mooi krullekopje met lieve ogen’, ‘een allerliefste babietje met roze wangetjes en een grappig klein neusje’, ‘zijn mooie, gave lichaam, zijn prachtige voetjes, de fijne vingertjes, het welgevormde hoofdje, de heldere ogen, die zo zuiver waren als de luchten boven Egypte’ (geciteerd door Houtman op blz. 271-272). Een andere herverteller schrijft dat de moeder aan het jongetje ziet ‘dat de Heere iets bijzonders met hem voorheeft’ (p. 300).

Mijn belangstelling komt voort uit het feit dat ik mij eerder met deze vraag had bezig gehouden in verband met een artikel dat ik schreef voor de bundel die aan Cees Houtman werd aangeboden bij zijn afscheid als hoogleraar. Daarin doe ik verslag van mijn onderzoek naar het beeld dat van Mozes is geschetst in de geschiedenis van de uitleg. Het is ‘mooi’ om te zien wat schilders en filmregisseurs ervan hebben gemaakt.

Categorieën:over de Bijbel

Studies uit de Kamper school

december 1, 2010 Plaats een reactie

Ter gelegenheid van het afscheid van Willem van der Meer hebben wij als collega’s hem een feestbundel aangeboden. Samen met Riemer Roukema en Gerard van Zanden vormde ik de redactie. Het is een mooi boek geworden dat we via de nieuwe uitgeverij van Piet van Midden (2vm) het licht konden laten zien. Het afscheid vond al in juni plaats. Dat kwam eerder dan ik gedacht had. Daarom hadden we het boek nog niet af. Willem moest het met een dummy doen. Het voordeel voor ons was dat we nu meer tijd hadden voor het redactiewerk. We hadden ook minder stress over de in dit soort projecten onvermijdelijke vertraging of liever traagheid van sommige auteurs. Het resultaat mag er zijn. Zie de inhoudsopgave.

Mijn bijdrage is een beschrijving van de geschiedenis van van de ‘Kamper school’. Die heeft in de eerste plaats te maken met de door Pieter van der Lugt en Johannes de Moor ontwikkelde methode van structuuranalyse. Daarnaast is het ook een verwijzing naar de geschiedenis van onze universiteit. Nu de locatie Kampen binnenkort verlaten wordt heeft het ook iets weemoedigs. Als troost zou kunnen gelden dat we weliswaar de fraaie Kamper gebouwen opgeven maar dat de Kamper school daarmee nog niet verdwijnt.

Categorieën:over de Bijbel